Na zdjęciu: uroczystości w kortowskim lapidarium, październik 1997 r.,  źródło: Aktualności Kortowskie, wyd. specjalne cz. 1 i 2., październik 1997 r.

Nowe przeznaczenie Kortowa
Po wydarzeniach ze stycznia 1945 r. spalone i zniszczone Kortowo stało się miejscem omijanym – jedynym niemym świadkiem własnego upadku. Ziemia przykryła setki istnień, część skrywając nadal. Ta pustka zrujnowanego zakładu nie trwała długo. Niedługo później zgliszcza Kortau stały się obozem przejściowym dla ludności niemieckiej, skąd wywożono ich na wschód, do Związku Radzieckiego. Później zorganizowano tu na krótko szkołę pielęgniarską. Szybko w Kortowie zjawili się nowi ludzie. A to za sprawą rozporządzenia rady ministrów pod prezesurą Józefa Cyrankiewicza z 31 maja 1950 r., który utworzył Wyższą Szkołę Rolniczą w Olsztynie z zamkniętych Wyższych Szkół Gospodarstwa Wiejskiego w Łodzi i w Cieszynie. Innymi słowy, studenci tych szkół stali się studentami szkoły w Olsztynie, tylko że nie mieli gdzie się uczyć. Musieli wysłuchiwać wykładów w surowym środowisku a po wykładach – odbudowywać Kortowo, co dobrze widać w kronice filmowej ze zbiorów Filmoteki Narodowej. W ciągu 6 lat wybudowano domy studenckie, zlikwidowano cmentarz wielowyznaniowy, zbudowano nowe budynki, postawiono gmach stołówki łączący dwa byłe pawilony i wprowadzono wiele zmian. Najwięcej zmieniło się w południowej przestrzeni Kortowa i w samym jego centrum. Budynki osi podłużnej (te najbardziej reprezentatywne, widoczne na XX-wiecznych pocztówkach) nie przetrwały do dziś, choć budynek z wieżą zegarową przynajmniej w części stał do lat 60.

WSR poszerzała się: powstawały nowe wydziały i budynki. 4 października 1972 r. awansowana została do rangi akademii i przemianowana na Akademię Rolniczo-Techniczną w Olsztynie (ART), a 6 czerwca 1989 nadano jej imię prof. Michała Oczapowskiego (1788-1854), który był pionierem doświadczalnictwa rolniczego. To był też rok, w którym nadano w Kortowie nazwy ulic – wcześniej budynki były ponumerowane. Pod koniec XX w. doszło do cesji ART, Wyższej Szkoły Pedagogicznej i Warmińskiego Instytutu Teologicznego i w 1999 r. powstał dobrze nam znany po dziś dzień Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie. Z ważniejszych współczesnych wydarzeń dla uczelni, na pewno warte odnotowania jest utworzenie Wydziału Nauk Medycznych w 2007 i otwarcie studiów na kierunku lekarskim rok później, co doprowadziło do powstania Collegium Medicum (2017 r.). Uniwersytecki Szpital Kliniczny mieści się w starym, wojskowym szpitalu gruźliczym – przy ul. Warszawskiej 30.